ที่มาของขิมเครื่องดนตรีเสียงไพเราะของจีน

Dulcimer-pic

ขิมนั้นจัดเป็นเครื่องดนตรีที่มีความสวยงาม และมีความไพเราะอย่างมาก โดยตัวเครื่องดนตรีนั้นมีลักษณะคล้ายกับพระจันทร์ครึ่งซีก ถือเป็นเครื่องดนตรีที่มีถิ่นกำเนิดจากประเทศจีน ที่เพิ่งมีการนำเข้ามาในประเทศไทยจากพ่อค้าช่าวจีนในช่วงสมัยรัชกาลที่ 4 เพราะการเจริญทางการค้า และวัฒนธรรมของจีนที่เข้ามามีบทบาทอย่างมากในไทย รวมถึงคนจีนที่เริ่มมาตั้งรกรากในประเทศไทยจำนวนมาก ขิมจึงถูกนำเข้ามาใช้ในการบรรเลงในงานแสดง เฉลิมฉลอง หรือช่วงเทศกาลต่าง ๆ

ปัจจุบันนี้ขิมในบ้านเรามีการพัฒนาไปอย่างมา มีการปรับปรุงขิมให้ทำบรรเลงได้ดีขึ้น ด้วยการเปลี่ยนชิ้นส่วนต่าง ๆ ให้มีความใหญ่ และมีคุณภาพที่ดี อย่างเช่นลวดทองเหลืองขนาดใหญ่ เพื่อสร้างความสมดุลของเสียงที่มากขึ้น ทำให้เสียงของขิมนั้นมีความดังกว่าเดิม เมื่อเทียบกับขิมดั้งเดิมที่มาจากประเทศจีน ซึ่งแนวคิดนี้เริ่มมีมาตั้งแต่ช่วงรัชกาลที่ 6 ที่มีการเริ่มมีคนหันมาศึกษาเครื่องดนตรีประเภทขิมอย่างจริงจังกันมากขึ้น

เพลงที่ใช้เล่นกันนั้นสามารถแบ่งออกได้เป็นสองชนิด ได้แก่ขิมเล็ก และขิมใหญ่ ส่วนใหญ่แล้วบทเพลงได้รับอธิพลมาจากสำเนียง หรือทำนองเพลงจีน เพราะยังไม่มีใครที่แต่งเพลงขิมขึ้นมาได้ในสมัยนั้น จนกระทั่งได้มีการแต่งดัดแปลงเพลงขึ้นเป็นของตนเองโดยครูแขก (มี ดุริยางกูร) จนสามารถแต่งขึ้นเป็น เพลงเถา ได้สำเร็จในปี พ.ศ.2478

ขิมมีหลายรูปร่าง อย่างเชนแบบผีเสื้อ หรือมีอีกชื่อเรียกหนึ่งที่สามารถมองเห็นได้ ก็คือขิมประจันทร์ครึ่งซีก ที่เป็นขนาดเล็กที่สุด ประกอบด้วย 2 สะพาน 7 โน็ต 42 สาย เป็นต้นแบบที่นำเข้ามาจากประเทศจีน จนกระทั่งยังใช้งานถึงทุกวันนี้ นอกจากนี้ก็ยังมีขิมอีกหลายชนิดที่มีรูกหลากแตกต่างกันออกไป รวมถึงเสียงด้วยเช่นกัน ได้แก่ ขิมคางหมู ขิมแผ่น ขิมกระเป๋า ขิมหลอด ซึ่งแต่ละชนิดก็มีขนาดสาย จำนวนสายที่แตกต่างกันออกไป ทำให้เป็นเครื่องดนตรีที่มีความหลากหลาย

การกำเนิดขิมนั้น ต้องย้อนกลับไปในช่วง ราชวงศ์หมิง – ชิง (1368-1911) ของประเทศจีน เป็นที่นิยมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของเขตกวางตุ้ง จนถึงสมัยตอนปลายกรุงศรีอยุธยา โดยเป็นเครื่องดนตรีที่นักแสดงชาวจีนที่มาทำการแสดงที่ไทยพกมาเล่นด้วย ทำให้คนไทยเริ่มสนใจเป็นอย่างมาก เพราะเสียงที่ไพเราะเสนาะหู ทำให้เริ่มมีการแลกเปลี่ยนทาการค้าขึ้น และช่วงนี้เองทำให้ประชาชนได้รู้จักขิมมากขึ้นจนถึงปัจจุบัน ที่กลายเป็นเครื่องดนตรีที่สำคัญชิ้นหนึ่งในการแสดง ที่ใช้ในเทศกาลสำคัญ ๆ ของทั้งไทยและจีน